Rada Jednostki Pomocniczej

23 wrzenia Rada Jednostki zakończyła swoją kadencję. Rada Miasta podjęła uchwałę o przeprowadzeniu wyborów do Rady Jednostki Pomocniczej Nr 19 Piotrowice – Ochojec w dniu 27 listopada 2011 roku. Kalendarz wyborczy został już ustalony i do wiadomości zostanie podany jutro.

W okresie sprawozdawczym, odbyło się 39 posiedzeń Rady. Posiedzenia Rady Jednostki odbywały się w jej siedzibie – Dom Kultury „Południe” Filia Nr 1 – Piotrowice. Mimo niezbyt wysokiej frekwencji Radnych na posiedzeniach (średnio 15 radnych na ogólną liczbę 21), nie zdarzył się ani raz przypadek konieczności odwołania posiedzenia Rady Jednostki ze względu na brak kworum (11 radnych) na posiedzeniu.

Rada na swoim pierwszym posiedzeniu w dniu 27 listopada 2007 roku ukonstytuowała się
w następujący sposób:

1. Przewodniczący Rady – Andrzej Dawidowski
2. Wiceprzewodniczący Rady – Stefan Pająk
3. Przewodniczący Zarządu – Zenon Łuczak
4. Wiceprzewodniczący Zarządu – Mariusz Skiba
5. Sekretarz Zarządu – Krystyna Limańska

Na posiedzenia zawsze byli zapraszani Radni Katowic: Stefan Gierlotka, Marcin Krupa, Stanisława Wermińska, Ewa Kołodziej, Marek Chmieliński, Michał Jędrzejek i Stanisław Włoch (kadencja V Rady Miasta Katowice) oraz Stefan Gierlotka, Stanisława Wermińska, Ewa Kołodziej, Marek Chmieliński, Tomasz Maśnica, Mariusz Skiba i Stanisław Włoch (kadencja VI Rady Miasta Katowice). W posiedzeniach brali udział radni: Stefan Gierlotka, Marcin Krupa, Stanisława Wermińska, Ewa Kołodziej, Mariusz Skiba i Marek Chmieliński.

Radny Rady Jednostki Mariusz Skiba został wybrany w 2010 roku radnym Rady Miasta Katowice VI kadencji.

Każdego roku Rada spotkała się z Prezydentem Katowic Piotrem Uszokiem. Naszymi gośćmi byli: Pierwszy Wiceprezydent Katowic – Krystyna Siejna, Wiceprezydent Katowic Marcin Krupa, Naczelnik Wydziału Oświaty – Mieczysław Żyrek, Naczelnicy Wydziału Rozwoju Miasta Marian Zych oraz Katarzyna Staś, Naczelnik Wydziału Planowania Przestrzennego Teresa Homan-Chanek, Naczelnik Wydziału Sportu Sławomir Witek oraz Dyrektor Miejskiego Zakładu Ulic i Mostów – Piotr Hendwerker. W posiedzeniach Rady brali udział przedstawiciele IV Komisariatu Policji w Katowicach, Szkoły Policji w Piotrowicach, Straży Miejskiej, Zarządu Zieleni Miejskiej, KZK GOP, dyrektorzy szkół podstawowych, gimnazjów i liceum z terenu Piotrowic i Ochojca oraz przedstawiciele SM Silesia.

Naszymi gośćmi byli przedstawiciele Jednostki Pomocniczej Nr 6 Panewniki – Ligota – Wiceprzewodniczący Rady Andrzej Najdrowski oraz Przewodniczący Zarządu Bogdan Nowak.

Ustalono terminy stałych dyżurów radnych początkowo na 1 i 4 poniedziałek miesiąca w siedzibie Rady oraz pierwszy poniedziałek miesiąca w V LO – dla mieszkańców Ochojca. W połowie kadencji ustalono, że dyżury radnych w siedzibie Rady będą się odbywały tylko w 1 poniedziałek miesiąca. Za dyżury odpowiedzialni zostali Przewodniczący zespołów stałych Rady.

Przewodniczący Rady i Przewodniczący Zarządu uczestniczyli w sesjach Rady Miasta w Katowicach oraz w stałych spotkaniach Przewodniczących Rad i Zarządów Jednostek, organizowanych przez Przewodniczącego Rady Miasta Katowice – Jerzego Forajtera i Arkadiusza Godlewskiego z uczestnictwem Prezydenta Katowic. Na spotkaniach tych omawiane są
najistotniejsze sprawy dotyczące miasta i jednostek.

W okresie sprawozdawczym Rada podjęła 16 uchwał. Zgodnie z Uchwałą Nr II/3/07 Rady Jednostki Pomocniczej Nr 19 Piotrowice – Ochojec z dnia 18 grudnia 2007r w sprawie powołania stałych zespołów Rady Jednostki Pomocniczej Nr 19 Piotrowice – Ochojec radni Rady Jednostki pracowali w czterech stałych zespołach:

• Zespół Edukacji, Kultury, Sportu i Rekreacji
• Zespół Ochrony Zdrowia i Środowiska
• Zespół Inwestycji, Remontów, Gospodarki Przestrzennej
• Zespół Spraw Obywatelskich, Społecznych i Bezpieczeństwa

Zespoły pracowały nad sprawami bieżącymi, przygotowując pod obrady Rady Jednostki stanowiska. Posiedzenia zespołów odbywały się z różną częstotliwością. Zgodnie z Uchwałą Nr XXXII/13/10 Rady Jednostki Pomocniczej Nr 19 Piotrowice – Ochojec z dnia 16 grudnia 2010r w sprawie stałych zespołów Rady Jednostki Pomocniczej Nr 19
Piotrowice – Ochojec ograniczono liczbę zespołów stałych do dwóch:

•  Zespół Zdrowia, Środowiska, Edukacji i Spraw Społecznych
• Zespół Inwestycji, Gospodarki Przestrzennej i Bezpieczeństwa

Po długich dyskusjach w zespołach stałych oraz na posiedzeniach Rady, Rada sformułowała inwestycyjne i remontowe zadania priorytetowe dla terenu Jednostki oraz upoważniła Zarząd do wystąpienia do Prezydenta Katowic z pismem w tej sprawie i tak zapisano:
w zadaniach strategicznych:

• 1. w Polu Strategicznym „Jakość życia”:
• 1.1. wykup i zagospodarowanie terenów po byłym stadionie „Kolejarza” na pograniczu Piotrowic i Ligoty,
• 1.2. ochrona dolin rzecznych Ślepiotki i Mlecznej z zagospodarowaniem ich w kierunku rekreacyjnym,
• 1.3. wykup i zagospodarowanie na cele publiczne terenu pomiędzy ulicami gen. Waltera Jankego i Wojska Polskiego z zabytkowym ponad 100 letnim budynkiem młyna i ostoją starych dębów,
• 1.4. uporządkowanie gospodarki odpadowej na terenie miasta i jednostki (okresowy – 2 razy w roku, wywóz odpadów wielkogabarytowych, wprowadzenie segregacji śmieci przynajmniej na biodegradowalne oraz pozostałe),
• 1.5. utrzymanie terenów przy ulicy Bażantów jako tereny rekreacyjno-sportowe,
• 1.6. budowa małych zieleńców (zieleni urządzonej) w miejscach uzgodnionych z mieszkańcami,
• 1.7. uporządkowanie gospodarki kanalizacyjnej w Ochojcu i Piotrowicach,
• 2. w Polu Strategicznym „Transport i Logistyka”:
• 2.1. opracowanie dla terenu Piotrowic i Ochojca Studium Ruchu Drogowego z uwzględnieniem planowanego rozwoju dzielnic, wyznaczenie głównych kierunków powiązań wewnętrznych (lokalnych) i ogólnomiejskich,
• 2.2. opracowanie planu remontów dróg gminnych z uwzględnieniem zakresu i czasu prowadzenia projektowanej rozbudowy sieci kanalizacji,
• 2.3. wyznaczenie dla nowobudowanych osiedli mieszkaniowych statusu obszaru zamieszkania z zastosowaniem odpowiednich urządzeń spowalniających prędkość ruchu.

Zadania te uważamy nadal za aktualne i najważniejsze z punktu widzenia działalności Rady Jednostki w następnych latach. Z tych zadań wynikają wszystkie nasze propozycje dotyczące rekomendacji poszczególnych zadań szczegółowych do budżetu miasta na kolejne lata.

W każdym roku Rada podejmowała uchwały w sprawie rekomendacji Prezydentowi Miasta Katowice do budżetu zadania w zakresie remontów i najpotrzebniejszych inwestycji na terenie Piotrowic i Ochojca.

Rada od początku swej działalności zajmowała się stanem prawnym oraz koniecznością przejęcia przez miasto byłego stadionu Kolejarza. Postulowano, aby nie dopuścić do rozparcelowania tego obiektu, i przeznaczyć go wyłącznie dla społeczeństwa na cele rekreacyjne. Zaowocowało to istotnym zapisem w przyjętym dla tego terenu planie zagospodarowania przestrzennego.

Rada powołała doraźną grupę zajmującą się zagadnieniami stadionu. Przewodniczącym tej grupy został Jana Krupę, zajmujący się tym tematem od 1994roku.

Radni czynnie włączyli się w prace Projektu REURIS dotyczącego rewitalizacji doliny rzeki Ślepiotki.

Radni na posiedzeniach Rady wskazywali na konieczność opracowania dla Piotrowic i Ochojca planów zagospodarowania przestrzennego. Na wniosek radnych KZK GOP uruchomił linię 937 łączącą Brynów z Piotrowickimi Kątami oraz Zarzeczem, zmodernizowano sygnalizację świetlną na skrzyżowaniu ulic gen. Jankego i Szenwalda, zamontowano szereg słupów ogłoszeniowych wzdłuż ulic Jednostki oraz poddano remontowi chodniki i nawierzchnię ulic w naszych dzielnicach.

Polecamy również

II Turniej Absolwenta SP 27

Dnia 4 czerwca w Szkole Podstawowej nr 27 w Katowicach na Osiedlu Odrodzenia odbędzie się II Turniej Absolwenta SP 27. Zawody przeznaczone są dla wszystkich, którzy kiedykolwiek mieli coś wspólnego z sekcjami koszykarskimi w Piotrowickiej szkole, byli członkami klubów Rozwój Katowice, Manhattan 27 Katowice oraz UKS SP 27 Katowice i trenowali na sali szkolnej.

Impreza wpisuje się w plan promocji kobiecego Eurobasketu, który odbędzie się w czerwcu w Katowicach, dlatego swoje odwiedziny zapowiedziała Pani Ewelina Kajzerek – Pełnomocnik Prezydenta Katowic ds. Sportu. Wśród gości honorowych będą również trenerzy związani ze szkołą i klubami. Swoją obecność potwierdził Tadeusz Sajda – twórca piotrowickiej koszykówki, Artur Mikruta, Eugeniusz Smolicha, Romana Pokorny, Tomasz Mazurkiewicz, Paweł Jankowski. Nie zabraknie również przedstawiciela Rady Miasta- Pan Mariusz Skiba obiecał, że nie tylko pojawi się na turnieju, ale również weźmie udział w konkursie zręcznościowo-rzutowym GO Sport Shot Out w parze z organizatorem Michałem Bentkowskim.

Organizatorzy uważają, że na pewno nie zabraknie emocji i wysokiego poziomu gry. Spotkają się przecież różne pokolenia. Najstarsi uczestnicy są urodzeni w roku 1975 podczas gdy najmłodszy zawodnik jest z 1992 rocznika. Zapowiada się więc wojna pokoleń. W zeszłym sezonie to właśnie najmłodsza drużyna, złożona z zawodników 2 i 3 ligi nieznacznie wygrała z o wiele starszymi rywalami. W tym roku jest szansa na rewanż. Na pewno cieszy fakt, że coraz to więcej ludzi pyta i oznajmia swoja obecność na turnieju. Ambicją organizatorów jest to, aby zawody stały się cykliczne i zyskały miano jednego z najważniejszych wydarzeń sportowych w Piotrowicach.

W turnieju wystąpi 7 drużyn. Początek turnieju o godzinie 9 30 na sali SP 27. Podczas gier będzie można zobaczyć galerie zdjęć z przeszłości i z poprzedniej edycji turnieju.

Polecamy również

Znany był z prowadzenia swojego warsztatu samochodowego. I to właśnie w tym miejscu wydarzyła się tragedia, gdy kopał rów przed swoim garażem, fragment płyty ułamał się i …

Wiele osób, które go znało jest w szoku. Takie rzeczy nie powinny mieć miejsca!

Zawodowo był dobrym i uczciwym mechanikiem, nieraz zaglądał do mojego samochodu.

Polecamy również

Głównym celem projektu jest zachowanie dla przyszłych pokoleń unikatowych kronik z katowickich szkół ponadpodstawowych i gimnazjów oraz zwiększenie dostępu do tych zasobów. Tradycyjną formę zapoznania się z ich zawartością utrudnia przede wszystkim wiek materiałów, jego rzadkie udostępnianie, a także forma przekazu (ręczne, nieczytelne pismo, XIX-wieczny język niemiecki, w którym część ksiąg jest zapisana).

Dzięki tym działaniom chronimy naszą spuściznę kulturową, lokalne obyczaje i historię Śląska. Łącznie kroniki liczą 6060 stron, z czego 1564 stron napisana jest w języku niemieckim, pozostałe – w języku polskim. Najstarsze kroniki powstały w 1810 roku, zaś najmłodsze opisują wydarzenia z 1971 roku.

Kronika Szkoły VIII (Gimnazjum Nr 20) z lat 1827 – 1965 zawiera okres niemiecki od 1827 -1922 r. Okres polski od 1922 r.- 1939 r. Okres niemiecki to także okres okupacji 1939 – 1945 r. Okres polski od 1945 r.- 1965 r. Aktualna nazwa szkoły Gimnazjum Nr 20 Katowice, ul. Jankego 160 (Piotrowice). W chwili zakładania Kroniki szkoła nosiła nazwę Szkoła Podstawowa Nr 8. Kronika łącznie składa się z 377 stron. Kronika zawiera dzieje szkoły w okresie od 1827 – 1965 w czasach pod administracją niemiecką i polską. Przedstawia fakty i zdjęcia, które działy się w okolicy jak i w mieście/gminie oraz w państwie i w Europie. Kronika zawiera plan Szkoły Podstawowej Nr 8. Kronika jest dostępna do przeglądu online poniżej.

Polecamy również

Zdjęcia są dostępne obejrzenia w albumie.

Polecamy również

Głównym celem projektu jest zachowanie dla przyszłych pokoleń unikatowych kronik z katowickich szkół ponadpodstawowych i gimnazjów oraz zwiększenie dostępu do tych zasobów. Tradycyjną formę zapoznania się z ich zawartością utrudnia przede wszystkim wiek materiałów, jego rzadkie udostępnianie, a także forma przekazu (ręczne, nieczytelne pismo, XIX-wieczny język niemiecki, w którym część ksiąg jest zapisana).

Dzięki tym działaniom chronimy naszą spuściznę kulturową, lokalne obyczaje i historię Śląska. Łącznie kroniki liczą 6060 stron, z czego 1564 stron napisana jest w języku niemieckim, pozostałe – w języku polskim. Najstarsze kroniki powstały w 1810 roku, zaś najmłodsze opisują wydarzenia z 1971 roku.

Kronika Szkoły (Gimnazjum Nr 19) z lat 1904 – 1947 zawiera okres niemiecki od 1904 -1922 r. Okres polski od 1922 r.- 1947 r. Okres niemiecki to niestety brak okresu okupacji 1939 – 1945 r. Okres polski od 1945 r.- 1947 r. Aktualna nazwa szkoły Gimnazjum Nr 19 Katowice, ul. Spółdzielczości 21 (Ochojec). W chwili zakładania Kroniki szkoła nosiła nazwę Szkoła Podstawowa Nr 5. W języku niemieckim liczba stron wynosi 128 a po tłumaczeniu na język polski jest ich 230. Kronika zawiera dzieje szkoły w okresie od 1904 – 1947 w czasach pod administracją niemiecką i polską. Przedstawia fakty i zdjęcia, które działy się w okolicy jak i w mieście/gminie oraz w państwie i w Europie. Kronika zawiera plan Szkoły Podstawowej Nr 5. Kronika jest dostępna do przeglądu online poniżej.

Polecamy również

Na piotrowickim obiekcie sportowym wychowywała się i rozwijała swoją tężyznę fizyczną nasza młodzież. Tutaj ćwiczyli i zdobywali swoje szlify słynni sportowcy: mistrz olimpijski Jerzy Chromik (mistrz świata na dystansie 3 000 metrów z przeszkodami i na  długich dystansach), Wanda Kaczmarczyk (olimpijczyk we florecie pań), Henryk Nielaba (olimpijczyk florecista).

Piłka rowerowa pod okiem trenera Walentego Nowiaszana zdobyła wicemistrzostwo Polski. Drużyna hokejowa „Kolejarza” Piotrowice zdobyła wicemistrzostwo Polski wśród drużyn kolejowych. Oprócz tych osiągnięć była młoda, dobrze zapowiadająca się sekcja piłki siatkowej żeńskiej pod wodzą bardzo ofiarnego działacza i całej jego rodziny – Jakubików.

Należy również wspomnieć, że obok tak wybitnych sportowców wyrastali nowi młodzi lekkoatleci jak Józef Brychcy (mistrz Śląska w skoku o tyczce) i Michał Pałasz (mistrz Śląska w trójskoku).

Stadion „Kolejarza” był stałą areną wielu zmagań młodzieży szkół podstawowych i zawodowych Piotrowic, Ochojca, Ligoty i dalszych okolic. Właśnie tutaj młodzież z różnych dzielnic naszego miasta znajdowała okazję do czynnego uprawiania różnych dyscyplin sportowych pod okiem znaczących trenerów Jerzego Chromika, Józefa Brychcego i innych.

Obiekt ten został wybudowany przez grupę wielu zapalonych działaczy sportowych i entuzjastów, którzy chcieli, aby ich dzieci miały warunki wyżycia się w różnych dyscyplinach sportu. Miłośnicy sportów zimowych dla swoich pociech i młodzieży zainicjowali budowę zimowego obiektu sportowego.

Mieszkańcy Piotrowic i okolicznych dzielnic (Ochojca, Ligoty i Panewnik) dniem i nocą pracowali bezinteresownie przy budowie boiska hokejowego. W przeciągu niespełna jednego roku wybudowali piękne lodowisko, na którym rozgrywano mecze hokejowe, a młodzież okolicznych szkół korzystała  z niego bezpłatnie.

Nie sposób pominąć wielkich zasług  sportu na tym obiekcie jakich dokonał dla rozwoju lekkoatletyki nasz rozmówca pan Józef Brychcy – mistrz Śląska w skoku o tyczce, późniejszy trener i działacz klubu – PIOTROWICZANIN.

Odnajdują się jeszcze ludzie z tamtego okresu, którzy tworzyli historię sportu i swoimi osiągnięciami promowali nasze miasto i rejon. Z gronem naszych mistrzów – symboli sportu sympatyzuje bardzo wielu mieszkańców Piotrowic, Ochojca, Ligoty i Panewnik, którym nieobojętna jest przyszłość naszych dzieci i młodzieży i za wszelką cenę pragną ożywić możliwość czynnego uprawiania sportu.

Tomasz Malicki
Zenon Łuczak

Artykuł pierwotnie opublikowany 21 grudnia 2008 r. w gazetce lokalnej „Piotrowice i Okolice” jako zapis historii kolejarza. Jeden z współautorów artykułu p T. Malicki już nie żyje, a nasz rozmówca (jeden z bohaterów -przedstawiony na trzecim zdjęciu.) p.Józef Brychcy też nie żyje.

Polecamy również

Powołanie Rady I-szej kadencji było możliwe dzięki dużemu, społecznemu zaangażowaniu wielu osób z naszego rejonu pod kierownictwem panów Jana Krupy i Andrzeja Dawidowskiego. Po upływie czteroletniej kadencji ciągłość Rady została przerwana (do 2007 roku) z powodu niewystarczającej liczby osób (mieszkańców) zainteresowanych powołaniem Rady na następną kadencję.

Następne wybory miały miejsce w 2007 roku, kiedy to dzięki odpowiednio poprowadzonej kampanii udało się zebrać wystarczającą ilość głosów poparcia pod inicjatywą odtworzenia Rady Jednostki Pomocniczej nr 19. Zgłoszenie się odpowiedniej ilości kandydatów pozwoliło w dniu 27 września 2007 r. przeprowadzić wybory. W ich wyniku wyłoniono 21-osobowy skład nowej rady. W trakcie pierwszego posiedzenia Rady Jednostki Pomocniczej w dniu 27 listopada 2007 r. wybrano osoby do Prezydium oraz Zarządu nowej rady.

Przewodniczącym Rady został Andrzej Dawidowski, Zastępcą Przewodniczego wybrano Stefana Pająka. Zarząd ukonstytułował się natomiast w osobach Zenona Łuczaka, Mariusza Skiba oraz Krystyny Limańskiej. Posiedzenia rady odbywają się co miesiąc, w ostatni czwartek miesiąca w siedzibie Domu Kultury „Południe”, usytuowanego przy ulicy Jankego. Prace Rady organizowane są także w ramach zespołów tematycznych, które na bieżąco monitorują najważniejsze sprawy dla mieszkańców. Członkowie Rady powołali 4 takie zespoły ds.: bezpieczeństwa, inwestycji, ochrony środowiska i edukacji.

Rada Jednostki Pomocniczej w swojej działalności wielokrotnie zajmowała się sprawami sygnalizowanymi przez mieszkańców dzielnic Piotrowice i Ochojec. Członkom Rady przypadało w udziale pełnienie roli inicjatorów, mediatorów i doradców w takich sprawach jak stan drzewostanu, oznakowania drogowego, układu komunikacyjnego, edukacji, czy też przyszłość obiektów o dużym znaczeniu dla miejscowej społeczności – stadionu „Kolejarz” i budynku Gimnazjum nr 20. Korzystając ze swoich uprawnień radni Jednostki przedkładali swoje propozycje do planu budżetu, interweniowali w sprawach najbardziej aktualnych.

Nie zapominano w ramach swojej działalności o historii tego rejonu i osobach, których działalność miała istotne znaczenie dla miejscowej ludności narodowości polskiej, takich jak Karol Miarka.

Działalnością Rady Jednostki interesują się władze miasta. Prezydent Piotr Uszok osobiście gościł na posiedzeniach Rady dwukrotnie w okresie 2008-2009, kiedy to przedstawiał politykę rozwoju miasta i zapoznawał się z kwestiami najbardziej drażliwymi dla lokalnej społeczności. W posiedzeniach rady uczestniczą niejednokrotnie radni miasta: Stanisława Wermińska, Marcin Krupa, oraz Stefan Gierlotka.

Z zaproszeń Rady Jednostki Pomocniczej nr 19 korzystają także inni przedstawiciele jednostek organizacyjnych Urzędu Miasta, służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo oraz politykę społeczną. W trakcie posiedzeń omawiają problematykę swojej działalności oraz wyjaśniają specyfikę sytuacji w Katowicach.

Doświadczenia z pracy Rady Jednostki Pomocniczej nr 19 wskazują, iż jest to niezwykle istotny szczebel struktury samorządowej, który w znaczący sposób pomaga rozwiązywać problemy nurtujące mieszkańców naszych dzielnic.

autor: Mariusz Skiba

Polecamy również

Pani Katarzyna Jamróz przesłała do konkursu bardzo stare fotografie z Piotrowic. Główną bohaterką tych zdjęć jest Pani Bronisława Mrowiec, babcia uczestniczki konkursu, która nie tylko zaaprobowała pomysł wnuczki związany z udziałem w zabawie, ale również przygotowała opis uchwyconych w kadrze sytuacji.

Siostry

Fotografia przedstawia pięć sióstr, które ustawiły się do zdjęcia zgodnie z wiekiem, tak że od lewej strony stoi najmłodsza Łucja (1908), potem Anastazja (1906), Agnieszka (1902), oraz najstarsze Marta (1901) i Maria
(1898). Siostry miały jeszcze trzech braci.

Fotografia została wykonana około 1925 roku w Piotrowicach, obecnej dzielnicy Katowic, przy rodzinnym domu sióstr na ówczesnej ulicy Krasińskiego. Budynek szczęśliwie stoi w tym miejscu do dzisiaj. Domy, w których siostry mieszkały w późniejszym okresie, zostały wyburzone pod budowę osiedla Odrodzenia, zwanego potocznie „Manhattanem”.

Piotrowice w owym czasie, po plebiscycie znalazły się w Polsce, w autonomicznym województwie śląskim. Już na początku dwudziestego wieku zaczęły się zmieniać, typowo wiejska osada nabrała cech przemysłowych,
również za sprawą powstałej w tym miejscu w roku 1922 i do dzisiaj prosperującej Fabryki Maszyn Górniczych, późniejszego „Famur”. Niedługo potem Piotrowice stały się częścią miasta Katowice.

Klasa żeńska

Na tej fotografii, zrobionej w roku 1933 pokazana jest grupa dziewczynek, będących uczennicami pierwszej klasy. (Dodatkowo dwie fotografie przedstawiające Chór Hejnał oraz samą szkołę współcześnie, zdjęcia w tym samym miejscu). Ja również się na niej znajduję i stoję w drugim rzędzie – mówi pani Bronisława. Zdjęcie wykonano na tle nowowybudowanego wówczas gmachu szkoły, która do dzisiejszego dnia znajduje się przy ulicy gen. Zygmunta Waltera Jankego w Piotrowicach. Jeszcze bardzo naiwne i uśmiechnięte dziewczynki nie wiedzą jak zawirowane dzieje historii pokierują ich karierą szkolną.

Ja najpierw chodziłam do pierwszej klasy w starej szkole, potem posłano mnie po raz kolejny do pierwszej klasy w nowej, natomiast kiedy rozpoczęła się wojna trzeba było przerwać edukację, a potem w czasie okupacji, ponieważ chciałam się uczyć, posłano mnie do szkoły niemieckiej. Na początku było mi bardzo ciężko, gdyż znalazłam się w klasie niemieckiej z samymi Niemcami i nie mogłam się z nimi porozumieć. Z tego powodu zaliczyłam moje pierwsze i ostatnie w życiu wagary. Uciekłam ze szkoły i poszłam pieszo do krewnych mieszkających w Murckach. Pamiętam jak ojciec przyszedł mnie stamtąd odebrać – wspomina pani Bronisława.

Polecamy również

21 czerwca 1997 r.: występ męskiego chóru Hejnał podczas wmurowania kamienia węgielnego pod budowę pomnika Wojciecha Korfantego, w 75. rocznicę powrotu Śląska do Macierzy; Pan Jerzy Szymański (pierwszy z prawej) z prawnuczką Korfantego - Felicją

Z Jerzym Szymańskim i Zygmuntem Słomianym – członkami męskiego chóru „Hejnał” z Piotrowic, najstarszego, istniejącego katowickiego chóru rozmawia Teodor Mruwa.

- Określacie państwo początek chóru datą 12 maja 1912 roku. To zbliżający się koniec starego porządku w Europie, na Górnym Śląsku i w Piotrowicach; szło na I wojnę światową!

Zygmunt Słomiany: – Wszystkie dokumenty naszego chóru w czasie okupacji zaginęły. Niemcy je zlikwidowali; naszą bibliotekę, naszą kronikę… Bardzo trudno było to wszystko odtworzyć – ludzie zginęli, rozpierzchli się… Sekretarz chóru, Augustyn Gierlotka, zginął…

- Pierwsza data to 12 maja 1912 roku, następna, zapisana w folderach chóru, to 20 stycznia 1935 roku. Pośrodku była wojna i trzy powstania śląskie. Chór istniał?

ZS: – Mamy w odtwarzanej kronice taki zapis: w walce o wolność Górnego Śląska polegli w III powstaniu spośród członków chóru: Brzozok Augustyn, Kasza Stanisław, Mrowiec Teofil. Również Michał Gierlotka oraz Paweł Widuch. A w czasie I wojny też były ofiary…

- Na początku był chór mieszany „Jutrzenka”. Powstał przy miejscowej szkole?

ZS: – Chór założyli w większości górnicy. Był prawie natychmiast dość potężny. Chórzyści spotykali się, gdzie się dało – spotkanie założycielskie miało miejsce u Piotra Gierlotki, a zebranie powołanego zarządu – w piwiarni u Fulbiera (obecnie dom Wiktora Kałuży), później były spotkania w mieszkaniu u Widucha, a latem w Widuchowej stodółce. Chórzyści bywali i w innych restauracjach, na przykład u Krawczyka. Inicjatywa założenia „Jutrzenki” wyszła od członków Zjednoczenia Zawodowego Polskiego. Pierwszy zarząd stanowili – Ludwik Widuch jako prezes, Henryk Pieczka jako sekretarz i Paweł Loskot – skarbnik.

- Zatem chór od początku był jednym z przejawów polskiej świadomości narodowej?

ZS: – Zachował się repertuar III zjazdu śląskich chórów na Zadolu – to było 1 września 1912 roku. Odnotowano: Piotrowice – Tow. „Jutrzenka”. Gdybym ja była słoneczkiem na niebie…

- Dla nas polskość to rzecz oczywista. Mało, jesteśmy w Unii, więc narodowość to sprawa oczywistej wolności człowieka. Ale wtedy chyba łatwo nie było?

ZS: – Do 1918 roku nikt nie miał prawa należeć do polskiego chóru. To było państwo pruskie. Ci, co nie przestrzegali zakazu, byli sądzeni w sądzie w Mikołowie. Pewnie do dziś są dokumenty i wysokość płaconych za złamanie prawa kar; zapiski z tamtego czasu wymieniają kwoty 3 marki, 6 marek, 9 marek, albo zamiennie areszt – 1, 2 lub 3 dni… A mimo to w chórze byli i dorośli, i nastolatki. To była oczywista potrzeba; przeciwdziałanie germanizacji. Chóry wtedy były przykładem, że można było, mimo zakazów i szykan, działać w zabronionym terenie. Jak silne to były organizacje, niech zaświadczy fakt, że „Jutrzenka” prowadziła bibliotekę polskich książek i teatr!

- Feliks Lubina, w czasie powstań w istniejącej w Brynowie do dziś restauracji „Singer”, śpiewał w chórze i prowadził teatr polski. Występowali u Rzychonia, w Piotrowicach, w Kostuchnie, w Mikołowie, na Załęskiej Hałdzie… Nie ma już, niestety, dokumentacji. Spalono ją jako niepotrzebne śmieci…! Czy może wasz chór zapisał brynowskie chóry w annałach?

ZS: – Nie. Wiemy natomiast ze „Śląskiego Ruchu Śpiewaczego (1945 -1974)”, że w Brynowie był Chór Mieszany im. Tadeusza Kościuszki, założony we wrześniu 1919 roku. Chór brał udział siedmiokrotnie w zjazdach, częściej jednak organizował przedstawienia teatralne, niż koncerty. Dyrygentem, z przerwami, był Antoni Matysiok. Po wojnie, w sierpniu 1949 roku, chór wznowił działalność, ale jako zespół męski! W styczniu 1932 roku w Brynowie założono także chór męski – liczący 58 członków. Zespół do 1939 roku uczestniczył sześciokrotnie w zjazdach śpiewaczych. W lipcu 1945 roku wznowił działalność, przyjął nazwę Chór Mieszany „Lutnia” i korzystał z pomocy świetlicy KWK „Wujek”. Liczył wtedy 60 członków. Oba chóry rychło po wojnie zakończyły działalność. A wracając do naszej historii, koniec „Jutrzenki” nastąpił w 1935 roku. Otóż w 1935 roku coraz mniej było w chórze kobiet, zatem panowie podjęli męską decyzję i przekształcili „Jutrzenkę” w chór męski – to było dokładnie 20 stycznia 1935 roku. A 25 grudnia tegoż roku zmieniono nazwę na „Hejnał”.

- Nie jesteśmy znikąd. Wy, panowie, jesteście z dziada pradziada z Piotrowic. Co zostało w świadomości mieszkańców tej dzielnicy z dziejów chóru?

ZS: – No cóż, wśród młodych chyba nie. Wśród 70-, 80- czy 90-latków to jest mocna kotwica. Prawie każda rodzina miała chórzystę. Zachowały się w prawie wszystkich domach zdjęcia; również te najstarsze, które zajmują poczesne miejsca na ścianach mieszkań. To był ważny wyznacznik przynależności i nobilitacji społecznej. To było coś! I to była kotwica narodowa. To nie była jakaś demonstracja – po prostu wszyscy tu mówili po polsku. To była nasza mowa. Tutaj, u nas. Rzecz jasna, byli ci, co czuli się Niemcami. Mieli nawet niedaleko niemiecką szkołę powszechną. Było takie wydarzenie, że powstańcom ktoś dał „wypić”, a potem namówił, żeby wóz jadący do niemieckiej szkoły wywrócić. Jak wybuchła wojna, to tych ludzi rozstrzelano. Pamiętam nazwisko rozstrzelanego powstańca – Pitlok.

- Wojna. Jak przetrwaliście?

ZS: – W 1939 roku, od wybuchu wojny, działalność chóru zamarła. Pomocnikiem dyrygenta był przed wojną Bernard Nowok. Znał bardzo dobrze niemiecki, bo był z Łagiewnik. Ale odmówił udziału w niemieckim chórze, tłumacząc się kiepską znajomością języka. Przeczytam kronikę: W latach 1939 – 1945 chór nasz poniósł straty w ludziach, jak i w rzeczach. W obozie koncentracyjnym, jak i w więzieniach niemieckich zginęli Jan Brzeziński i Alojzy Wala. Cześć ich pamięci! Jako dalsze straty w szeregach śpiewaczych na skutek wojny notujemy śmierć Rufina Szymeckiego – dyrygenta chóru w latach 1922 – 1936 oraz Augustyna Gierlotki – sekretarza chóru w latach 1937- 1939. Cześć ofiarom wojny. Wznowienie działalności chóru nastąpiło 17 sierpnia 1945.

- Jak Niemcy „naszli” majątek chóru?

ZS: – Chór spotykał się przed wybuchem wojny w szkole powszechnej, więc nie musieli szukać. Zarekwirowali dokumenty, bibliotekę …i fortepian.

- Naturalne zaplecze to Szkoła nr 28 czy ludzie z kopalni?

Jerzy Szymański: – Po wojnie należeli wszyscy – urzędnicy, górnicy, kolejarze… Zarząd dogadał się z piotrowicką Fabryką Maszyn Górniczych. Później przeszliśmy do Związku Zawodowego Kolejarzy. To były niezłe przywileje – jeździliśmy slipingami po całej Polsce. A skończyło się to tak, że byliśmy w Piławkach (to był chyba 1958 rok), a akurat w Gieczwałdzie był odpust. Nasz dyrygent dogadał się z farożem… a faroż powiedział z ambony, że po 65 latach znowu ze Śląska przyszła pielgrzymka. A my śpiewaliśmy tam wtedy łacińską mszę Lachmana. No to jak wracaliśmy, to nas zatrzymali „smutni panowie”, a zarząd wylegitymowali. Po powrocie postawiono ultimatum: albo nie śpiewacie w kościołach, albo musicie od nas odejść. Postanowiliśmy, że odchodzimy. Przez kilka lat należeliśmy tylko do Polskiego Związku Chórów i Orkiestr. Bez sponsora. Dopiero w 1963 roku podpisaliśmy kontrakt z kopalnią „Wujek”.

- Śpiewaliście w czasie „przerwy”?

JS: – Jeździliśmy po całej Polsce. Szczególnie często bywaliśmy w Poznaniu. Naszym dyrygentem był wtedy, obecny profesor, Jan Wincenty Hawel. Odnosiliśmy ogromne sukcesy!

ZS: – Niestety, wyszło zarządzenie, że „działalność kulturalna” musi odbywać się w ramach jakiejś instytucji, czyli… pod kontrolą. I tak przyłączono nas do kopalni. Ubrano w górnicze mundury i odtąd reprezentowaliśmy i kopalnię i górnictwo. Nie było źle – koncertowaliśmy na bardzo ważnych imprezach, a naszymi znajomymi zostali Ksymena Zaniewska, Stanisław Mikulski, Adam Hanuszkiewicz, Irena Dziedzic, Hanka Bielicka, Jerzy Duszyński, Mira Zimińska–Sygetyńska, Irena Szewińska… Uczyliśmy ich godać po śląsku. Słowem, byliśmy światowcy! Zaśpiewaliśmy też na warszawskiej Starówce. Uwaga, uwaga, nadchodzi… Warszawiacy płakali. A w cywilu zawsze braliśmy udział w uroczystościach Bożego Ciała. W Piotrowicach i w centrum Katowic, przy katedrze.

JS: – To też był czas, kiedy w chórze było i 80 osób, a nasze zabawy bywały i na 1000 osób. Stan wojenny „przebębniliśmy” na spotkaniach w świetlicy Spółdzielni Mieszkaniowej na Żurawiej. Owszem, ogłoszenia o zakazie spotkań były, ale…

- Były zmiany?

ZS: Odszedł na uczelnię profesor Hawel. Przyszedł Zygmunt Pinkawa, potem doc. Halina Dragon; świetnie prowadziła chór – zawsze wykładała nam intencje kompozytora. Potem na 20 lat przyszła pani Ramona Kuźnik–Glenszczyk, w przerwie „macierzyńskiej” – Danuta Domańska, a obecnie, od 2007 roku, dyryguje nam Wojciech Gwiżdż.

JS: – Nam też przybywało lat. Zygmunt Słomiany dobiega 80! A ja jestem starszy od naszej Ramony równo 26 lat. Co do dnia! Skoro jesteśmy chórem górniczym, w repertuarze mamy górniczy repertuar.

- Co sprawia, że młodzież nie garnie się do śpiewania?

JS: – Muzyka łatwa, jaka płynie z radia i TV, brak lekcji muzyki w szkołach… My jesteśmy ta stara gwardia. Obliczyłem średnią wieku w naszym chórze – 70 lat i 5 miesięcy! Zespół liczy 40 zawsze młodych panów.

- Co dalej?

JS: Mamy drogowskaz – 100 lat. To będzie za trzy lata. Nasz nowy dyrygent, pan Gwiżdż, ostro się z nami zabrał do roboty!

- Jest recepta na rozśpiewanie młodzieży?

JS: – W Czechach, na Strachowce tańczy minister ze sprzątaczką, a cała knajpka śpiewa!

ZS: – Myślę tak – róbmy swoje. Koncertujemy dalej – w Czechach, w Wiedniu na Kahlenbergu i Ojcu Świętemu. Z arcybiskupem Damianem Zimoniem byliśmy w Essen. Msza była po polsku. Śpiewaliśmy koncert polskich kolęd. Śpiewamy klasykę i nasze śląskie pieśniczki.

Artykuł ukazał się w grudniowym numerze Nasze Miasto!

Polecamy również